Exotic air flow was found in the second coil of sunlight in the CoRoT-2b: a search

  1. CoRoT-2b ग्रहाचा शोध 2007 साली फ्रांसच्या CoRoT अंतराळ दुर्बिनीने लावला. या ग्रहाला तेथील गरम वातावरणामुळे आणि गुरुप्रमाणे आकारमान असल्याकारणाने 'हॉट जुपिटर' म्हणून संबोधले जाते.
  2. आपल्या गुरु ग्रहाच्या अगदी उलट, प्रचंड वायुचे प्रमाण असलेला हा ग्रह त्याच्या सूर्याच्या अगदी जवळ कक्षेत परिभ्रमण करतो. या ग्रहाला सूर्याची परिक्रमा पूर्ण करण्यासाठी केवळ तीनपेक्षा कमी दिवसांचा कालावधी लागतो.
  3. कॅनडाच्या मॅकगिल विद्यापीठाच्या खगोलशास्त्रज्ञांनी पृथ्वीपासून 930 प्रकाशवर्ष दूर स्थित गुरु ग्रहाप्रमाणेच आपल्या सूर्यमालेच्या बाहेर वायूने भरलेल्या ‘CoRoT-2b’ ग्रहावर एक गूढ गरम ठिकाणाचा शोध घेतला.
  4. शोधानुसार, शास्त्रज्ञांनी आधी सूर्याच्या अगदी जवळ परिक्रमा करणार्‍या 9 अन्य गरम ग्रहांचा अभ्यास केला. त्या ग्रहांवर ग्रहाच्या पूर्वेकडे सूर्याच्या दिशेने असलेल्या गरम भागाकडे विषुववृत्तात पूर्वेकडे हवा वाहताना बघितली गेली. मात्र ‘CoRoT-2b’ ग्रहावर गरम भाग पश्चिमेकडे होता आणि हवा त्या दिशेत वाहताना दिसून आली.
  5. हा शोध NASA च्या स्पिट्झर अंतराळ दुर्बिणीच्या इंफ्रारेड अॅरे कॅमेराच्या सहाय्याने लागला.

शास्त्रज्ञांचे अंदाज

  1. CoRoT-2b वर वेगळ्या ठिकाणी गरम ठिकाण असू शकण्यासंबंधी शास्त्रज्ञांनी असा अंदाज बांधला आहे की, (i) कदाचित ग्रह हळूहळू फिरतोय. म्हणजेच ग्रहाच्या सूर्याला परिक्रमा घालण्यासाठी लागणार्‍या कालावधीपेक्षा स्वताभोवती परिक्रमेचा वेग कमी असावा.
  2. जर असे असेल तर, शास्त्रज्ञांना त्यांचे सिद्धांत पुन्हा परिभाषित करावे लागणार, जे तारे (सूर्य) आणि ग्रह एकमेकांशी जवळ असताना कश्याप्रकारे संपर्कात आहेत याबद्दल स्पष्टता देतात.
  3. किंवा ग्रहाच्या पूर्वेकडे मोठे ढग किंवा ग्रहाचे वातावरण आणि त्याच्या चुंबकीय क्षेत्र यांच्यामधील हस्तक्षेप यामुळेही अशी परिस्थिती उद्भवू शकते.
  4. या शोधामुळे सूर्याला परिक्रमा घालणार्‍या गरम ग्रहांवर हवा कश्याप्रकारे वाहते हे समजून घेण्यास मदत मिळणार. यासंबंधी शोधाभ्यास 'नेचर अॅस्ट्रॉनॉमी' नियतकालिकेत प्रकाशित झाला आहे.


India's 69th Republic Day

  1. भारतीय प्रजासत्ताक दिन हा भारत प्रजासत्ताकात दरवर्षी 26 जानेवारी रोजी पाळला जातो.
  2. 26 जानेवारी 2018 रोजी भारताचा 69 वा प्रजासत्तक दिन साजरा होत आहे. यानिमित्त दिल्लीत लाल किल्ल्यावर रंगारंग कार्यक्रम आणि भारतीय बळाचे प्रदर्शन केल्या जाणार आहे.
  3. कार्यक्रमादरम्यान भारतीय फौजफाट्यामधील (नौदल, पायदळ, वायुदल) वेगवेगळे विभाग, शस्त्रास्त्रे आणि अद्ययावत प्रणाली यांचे प्रदर्शन तसेच भारतातील विविधांगी संस्कृतींची झलक प्रस्तुत केली जाते. त्यामध्ये सर्व राज्यांच्या चित्ररथांचा सहभाग असतो.
  4. खास बाब:-
    1. यावर्षी प्रथमच प्रजासत्ताक दिनाच्या कार्यक्रमामध्ये 10 आशियाई देशांचे प्रमुख सहभाग घेणार आहेत.
    2. पंतप्रधान  नरेंद्र मोदींच्या आमंत्रणाचा स्वीकार करून दिनाच्या सोहळ्यासाठी थायलंड, व्हिएतनाम, इंडोनेशिया,मलेशिया, फिलिपीन्स, सिंगापूर, म्यानमार, कंबोडिया, लाओस आणि ब्रुनेई या देशांचे राष्ट्राध्यक्ष भारतात आले आहेत.

पार्श्वभूमी

  1. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी लिहिलेली भारताची राज्यघटना 26 जानेवारी 1950 रोजी अंमलात आली.
  2. या दिनाला स्मृतीत ठेवण्याकरिता दरवर्षी ‘प्रजासत्ताक दिन’ साजरा करतात.
  3. 26 जानेवारी 1930 रोजी लाहोर येथे पार पडलेल्या अधिवेशनात पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी तिरंगा फडकवून संपूर्ण स्वराज्याची घोषणा केली होती.
  4. 26 जानेवारी 1950 रोजी डॉ. राजेंद्रप्रसाद यांनी गव्हर्नमेंट हाउसच्या दरबार हाउसमध्ये स्वतंत्र भारताचे पहिले राष्ट्रपती म्हणून शपथ घेतली.


Padma award announces 2018

  1. या वर्षी 85 लोकांना पद्म पुरस्कारांनी सन्मानित केले जाणार आहे. यामध्ये तिघांना पद्म विभूषण, 9 लोकांना पद्म भूषण आणि 73 लोकांना पद्म श्री दिले जाणार आहेत.
  2. यावेळी ASEAN मध्ये व्हिएतनाम, कंबोडिया, म्यानमार, इंडोनेशिया, मलेशिया, बु्रनेई, लाओस, थायंलॅंड, फिलीपीन्स येथील तसेच नेपाळ, अमेरिका, रशिया, जपान, सौदी अरेबिया, तजाकिस्तान येथील लोकांना पद्म सन्मान बहाल केला जाणार आहे.
  3. पद्म विभूषण:- 
    1. इलेयाराजा (तामिळनाडू) - कला (संगीत) 
    2. गुलाम मुस्तफा खान (महाराष्ट्र) - कला (संगीत)
    3. परमेश्वरन परमेश्वरन (केरळ) - साहित्य व शिक्षण 
  4. पद्म भूषण:-
    1. पंकज अडवाणी (कर्नाटक) – क्रीडा क्षेत्र (बिलियर्ड्स/स्नूकर) 
    2. फिलिपोस मार ख्रिसोस्टम (केरळ) - अन्य (धार्मिक)
    3. महेंद्र सिंह धोनी (झारखंड) – क्रीडा क्षेत्र (क्रिकेट) 
    4. अलेक्जेंडर कदाकिन (मरणोत्तर - रशिया) – लोक कल्याण क्षेत्र 
    5. रामचंद्रन नागास्वामी (तामिळनाडू) - अन्य (पुरातत्त्व)
    6. वेद प्रकाश नंदा (अमेरिका) - साहित्य व शिक्षण क्षेत्र
    7. लक्ष्मण पई (गोवा) – कला क्षेत्र (चित्रकला)
    8. अरविंद पारिख (महाराष्ट्र) – कला (संगीत) 
    9. शारदा सिन्हा (बिहार) – कला (संगीत)
‘पद्म पुरस्कार’ बाबत
  1. देशातील सर्वोच्च नागरी पुरस्कारांमधील एक असे ‘पद्म पुरस्कार’ तीन श्रेणी – पद्म विभूषण, पद्म भूषण आणि पद्म श्री – यांमध्ये विजेत्या व्यक्तींना दिले जातात. 
  2. 1954 साली या पुरस्कारांची स्थापना करण्यात आली.
  3. हे पुरस्कार दरवर्षी सहसा मार्च / एप्रिल मध्ये राष्ट्रपती भवनात एका समारंभात भारताचे राष्ट्रपती यांच्या हस्ते प्रदान करण्यात येतात.
  4. ‘पद्म पुरस्कार’ कला, सामाजिक कार्य, सार्वजनिक व्यवहार, विज्ञान आणि अभियांत्रिकी, व्यापार आणि उद्योग, औषध, साहित्य आणि शिक्षण, क्रीडा, नागरी सेवा, इ. विविध विषयातील / क्षेत्रातील उपक्रमांमध्ये उत्कृष्ट योगदान दिलेल्या नागरिकांना दिला जातो.
  5. कोणत्याही क्षेत्रात  ‘पद्मविभूषण’ हा अपवादात्मक व प्रतिष्ठीत सेवेसाठी; 'पद्मभूषण' हा उच्च पातळीवर प्रतिष्ठीत सेवेसाठी आणि 'पद्मश्री' प्रतिष्ठीत सेवेसाठी दिला जातो.


Top